Hedwig 009

Waarom je altijd moet doen waar je zin in hebt

Als ik een boekwinkel binnenstap, verbaas ik me er tegenwoordig over hoezeer de sectie non-fictie de laatste jaren is ontploft. Aan de andere kant: zelf sta ik net zo goed verlekkerd te kijken naar alle zelfhulptitels in de schappen. Een beter mens binnen handbereik. Ik denk dat het komt door de belofte dat het echt allemaal zo moeilijk niet is. Het ligt juist heel simpel. Feitelijk komt de inhoud van al die boeken op hetzelfde neer: verbeter je gewoonten en zorg voor een goede routine, dan komt de rest vanzelf. 

Gewoonten bieden houvast, zeker in tijden van stress

Gewoonten bieden houvast, zeker in tijden van stress. Bewezen is dat mensen meer grip op hun leven voelen als ze op een routine kunnen terugvallen. Het voelt nou eenmaal goed om dingen te doen die we vaker hebben gedaan. Het is ook zo verleidelijk: je leven nét wat meer ordenen. Ik bedoel, alles is al chaotisch genoeg. Juist fijn toch om iets meer voorspelbaarheid aan te brengen in je dagelijkse ritme? Of je nu met jezelf afspreekt dat je niet vaker dan drie keer per dag je e-mail checkt of iedere dag netjes het bed opmaakt. Wist je trouwens dat je van dat laatste daadwerkelijk gelukkiger wordt?

Grappig is ook hoeveel zoekresultaten je krijgt wanneer je googelt op de routines van succesvolle mensen, of nou ja, CEO’s an sich. Het loopt in de tientallen miljoenen. En wat zou jij ervoor geven om te weten hoe jouw baas zijn of haar ochtend begint?

Het toppunt van onze obsessie met gewoonten is waarschijnlijk de populariteit van het nog niet zo lang geleden uitgekomen boek Dagelijkse rituelen. Daarin staat van 150 kunstenaars, schrijvers en andere creatieven beschreven hoe ze te werk gaan of gingen. Soms bizar, maar hoe dan ook fascinerend. Zo werd James Joyce dagelijks om tien uur wakker, waarna hij nog een uur wakker lag, om daarna piano te spelen en te zingen. Pas in de middag begon hij met schrijven (maar in de avonden ging hij op stap). Behoorlijk anders zagen de werkdagen van Charles Darwin eruit, die steevast om acht uur ’s ochtends begon en zelden pauze nam. En toch zijn beide mannen goed voor historische meesterwerken die we nooit zullen vergeten. Kom daar maar eens op met de groene smoothie die je trouw staat te blenderen voor dag en dauw. Maakt dat nou het verschil?

Ik presteer het beste als ik er met mijn volle bewustzijn bij ben

Maar dat het belachelijk is om je succes en levensgeluk af te laten hangen van of je wel of niet hardloopt in je lunchpauze, is nog niet eens het enige wat ik tegen gewoonten heb. Er is iets anders waar ik mee zit. Gewoonten zorgen ervoor dat je dingen beter gaat doen, zonder al teveel moeite. Misschien bijna vanzelf, zonder dat je het merkt. Op de automatische piloot dus?

Hm, dat klinkt ook niet juist. Als ik nadenk over wanneer ik het beste presteer en goed in mijn vel zit, zijn dat de momenten dat ik er met mijn volle bewustzijn bij ben en niet gedachteloos een riedeltje rituelen afdraai, of erger nog: iemand anders nadoe. Daarom pleit ik ervoor om er eigenlijk maar één gewoonte op na te houden, en dat is dat je geen gewoonten moet hebben. Doe gewoon iedere dag opnieuw waar je zin in hebt. Dat doen en deden al die succesvolle schrijvers en CEO’s vast ook.

(Beeld: Frank Groeliken)

Deze column stond in de editie van weekblad Intermediair van 20 oktober 2016. Het origineel vind je hier.